Katı Sıvı Gazlarda Basınç Türleri ve Özellikleri
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Katı Sıvı Gazlarda Basınç Türleri ve Özellikleri

Katı, sıvı, gazlarda basınç kavramı bir kumsalda veya karda ucu keskin topuklu ayakkabıyla yürümek neden kolay değildir? Çivi ve raptiyelerin başının genişçe yapılmasının sebebini hiç düşündünüz mü? Yeryüzünde bulunan tüm maddeler ağırlıkları sebebiyle yer aldıkları yüzeye bir kuvvet uygular. Bir araba yere değen 4 tekerleğinin kapladığı yüzeye, kilosu sebebiyle bir kuvvet uygular.

Basınç, cisimler üstünde, kuvvetin yaptığı tüm hareketleri tesirleri (Parçalama, sıkıştırma, itme, çarpma, esneme, yarılma benzeri) gösterir. Başka bir deyişle basınç, cisimlerin davranış etmesini, şekil ve şekil değiştirmesini olanağı sağlar. Örneğin; bir yelkenli, rüzgârın esmesiyle davranış eder. Balta ve kama ile odun rahatlıkla yarılabilir.


Katıların basıncı


Katı cisimler ağırlıkları sebebiyle yer aldıkları yüzeye basınç yaparlar. Taban alanı S, kilosu G meydana gelen katı denli bir cisim, bulundukları yüzeye; P=h. D denli bir basınç uygularlar.
  • Katılar da basınç kuvveti hep katının kilosu kadardır. Dolayısı Ile katı denli cismi hangi yüzeyi üzerlerine koyarsak koyalım basınç kuvveti değişmez.
  • Düzgün katıların (Küp, dikdörtgenler prizması, silindir) tabana yaptıkları basınç P=h. D ile de hesaplanabilir. Burada h cismin yüksekliği, d ise özkütlesidir.
  • Katılar tatbik edilen kuvveti bizzat yönünde aynen iletirken, basıncı aynen iletmezler. Katılar da basınç tipik şekilde yüzeyle aykırı orantılıdır. Bundan istifade ederek kesici ve delici aletler yapılır.
Birimi N/m2=Pascal, dyn/cm2=Bar.


Sıvıların basıncı


Bir kaptaki sıvı/akışkan kilosu sebebiyle bulundukları kabın her noktasına basınç uygular.

Sıvı içerisinde bulunan rastgele bir noktadaki sıvı/akışkan basıncı;
  • Sıvının yoğunluğu ile doğru orantılıdır.
  • Sıvının üst yüzeyine meydana gelen uzaklıkla doğru orantılıdır.
  • Sıvının derinliği benzer kalmak koşuluyla kabın şekline ve içerisinde bulunan sıvı/akışkan miktarına ilişkili değildir.
Sıvı basınç kuvveti (F): Bir sıvının kilosu sebebiyle içinde bulundukları kabın rastgele bir yüzeyinin tamamına uyguladığı yüksek güce sıvı/akışkan basınç kuvveti denir. Bu kuvvet;

F=h. D. S.

Bağıntısıyla yer alır. Burada;
H: alakalı yüzeyin ortada noktasının sıvının üst yüzeyine uzaklığı.

D: sıvının öz kütlesi.

S: alakalı yüzeyin alanıdır.

F1=h×d×S1
F2=h2×d×S2=h/2×d×S2
F3=h2×d×S3=h/2×d×S3 olur.

Pascal Prensibi: Sıvılar basıncı aynen her doğrultuda iletirler. Yalnızca doğrultu ve istikametini değiştirirler. Bundan istifade ederek su cenderesi, hidrolik fren benzeri sistemler yapılabilir. Şekildeki su cenderesinde basıncın tesir yüzeyi değiştirilerek istenilen büyüklükte basınç elde edilebilir.

F kuvvetinin yaptığı basınç her noktaya aynen iletileceğinden, P1=P2'den F1/S1=F2/S2 olabilir.

Gazların basıncı: Açık havada meydana gelen basıncı (P0): Atmosfer ismini verdiğimiz ve kalınlığı kilometreleri bulan havada meydana gelen yerküreyi kuşatmaktadır. Açık havada meydana gelen hem bir yeryüzüne hem bir de içerisinde bulunan tüm yüzeylere kilosu sebebiyle bir kuvvet uygular. Bu kuvvetin yüzeyin birim meydanına düşen bölümüne açık havada meydana gelen basıncı veya atmosfer basıncı denir.

P0=h×d=1Atm olabilir.

Açık havada meydana gelen basıncını ölçen aletlere barometre denir. Barometredeki cıva düzeyi her 10.5 m yüksekliğe çıkıldıkça 1 mm düşer. Bundan istifade ederek rakım ölçülür.

Kapalı Kaplardaki Gazların Basıncı: Sıvılar benzeri gazlarda içinde yer aldıkları kabın çeperlerine basınç uygularlar. Bu basınç gaz moleküllerinin hareketinden ileri gelmektedir. Kapalı bir kapta bulunan gaz basıncı;
  • Hacimle aykırı orantılıdır. Hararet sabit kalmak koşuluyla hacim azaldıkça basınç artar.
  • Hacim sabit kalmak koşuluyla, hararet arttıkça basınç artar.
  • Molekül sayısıyla doğru orantılıdır. Hacim sabit iken molekül sayısı arttıkça basınç artar.
Bu üç madde ideal gaz denklemi ile anlam edilir;
P. V=n. R. T.

P: basınç V: hacim.

N: molekül sayısı R: tipik gaz sabiti.

T: sıcaklık (T=273+t C)

Katı Sıvı Gazlarda Basınç Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Güncel

Sıvı Ölçüleri Nelerdir?

Sıvı Ölçüleri Nelerdir?

Güncel

Sıvılarda Genleşme Nedir ve Nasıl Olur?

Sıvılarda Genleşme Nedir ve Nasıl Olur?

Prostat Sıvısı Belirtileri ve Tedavisi

Prostat Sıvısı Belirtileri ve Tedavisi

Prostat Sıvısı; Prostat, erkekte yardımcı üreme organı şeklinde görev yapan bir salgı bezidir. Yaklaşık olarak bir kestane büyüklüğündedir. Kalın bağırsağın s[...]

Kemik Sıvısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kemik Sıvısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kemik sıvısı, ya da tıbbi ismiyle eklem sıvısı, kemikler aralarındaki eklemler de bulunur mühim bir özelliği vardır. Bu özellik yardımıyla kollarımızı ve bacaklar[...]

Kulakta Sıvı Birikmesi Nedir?

Kulakta Sıvı Birikmesi Nedir?

Kulakta sıvı, birikmesi veya kulakta sıvı toplanması ciddi bir durumdur. Kulak insan vücudunun denge merkezidir. Bu yüzden kulak bakım ve temizliği düzenli olarak yapılm[...]

İdrardan Sonra Gelen Sıvı Belirtileri ve Tedavisi

İdrardan Sonra Gelen Sıvı Belirtileri ve Tedavisi

İdrardan sonra gelen sıvı, idrar yaptıktan sonra bayanlardan gelen belli bir miktar sıvı normal olarak kabul edilmektedir. Bayanlarda görülen sıvı genelde kokusuz ve beya[...]

Mide Sıvısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Mide Sıvısı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Mide sıvısı, gastrik mukozada meydana gelen salgıların bir tür karışımıdır. İnsanlarda mide sıvısının pH yani asitlik değeri 1,1-1,8 arasındadır. Mide sıvısın[...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6